Evolutionary aspects of bipolar affective illness
Psychiatria Polska · 2023
DOI: 10.12740/pp/159424 ↗Kurz gefasst
Übersichtsarbeit in der Zeitschrift Psychiatria Polska, 2023. Verfasst von Janusz Rybakowski und 1 weiteren Autor:innen. Beteiligte Einrichtung: Klinika Psychiatrii Dorosłych Uniwersytet Medyczny w Poznaniu Członek korespondent Polskiej Akademii Nauk. Hauptthemen laut MEDLINE: Bipolar Disorder. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref). Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD) zwana również chorobą maniakalno-depresyjną charakteryzuje się okresowym występowaniem biegunowo przeciwnych stanów nastroju, aktywności i motywacji do działania (manii i depresji) niekiedy o ekstremalnym nasileniu. Wytworzenie takich stanów i ich utrzymywanie się w procesie ewolucji może świadczyć o możliwości ich adaptacyjnego charakteru umożliwiającego przystosowanie do niekorzystnej sytuacji zewnętrznej (depresja) oraz mobilizację organizmu w obliczu dostępności zasobów (mania). W artykule główny nacisk jest położony na ewolucyjny aspekt „dwubiegunowości” oraz stanów maniakalnych i hipomaniakalnych. Badania genetyczno-molekularne wskazują, że w przebiegu ewolucji doszło do zachowania genów związanych z predyspozycją do ChAD. W pracy omówiono ewolucyjne koncepcje adaptacyjne ChAD, związane z funkcjonowaniem Homo sapiens w okresie środkowego i późnego plejstocenu, jak również koncepcje „mismatch” związane z nieprzystawalnością czynności mózgu do współczesnych warunków. Przedstawiono ewolucyjne korzyści stanu manii/hipomanii, również w kontekście ich powiązania ze stanami depresji, wskazujące na możliwość związku ze zwiększeniem sukcesu reprodukcyjnego. Jest on następstwem takich cech stanu maniakalnego/hipomaniakalnego, jak zwiększona aktywność eksploracyjna, psychoruchowa i seksualna oraz łatwe podejmowanie ryzyka. Sukces reprodukcyjny może też wiązać się z temperamentem hipertymicznym i cyklotymicznym najczęściej występującymi w ChAD, jako że temperament hipertymiczny często doprowadza do podwyższenia statusu społecznego i tendencji do przywództwa, a temperament cyklotymiczny może zwiększać kreatywność. Przytoczone są przykłady związku między stanem maniakalnym/hipomaniakalnym a zjawiskiem emigracji oraz wpływem na rozwój społeczeństwa amerykańskiego.
Schlagwörter
MeSH-Schlagwörter (MEDLINE)
Stichwörter der Autor:innen
Autor:innen und Institutionen
- Klinika Psychiatrii Dorosłych Uniwersytet Medyczny w Poznaniu Członek korespondent Polskiej Akademii Nauk.
- Klinika Psychiatrii Dorosłych Uniwersytet Medyczny w Poznaniu.
Zitieren
APA
Rybakowski, J., & Rybakowski, F. (2023). Evolutionary aspects of bipolar affective illness. Psychiatria Polska. https://doi.org/10.12740/pp/159424
Vancouver
Rybakowski J, Rybakowski F. Evolutionary aspects of bipolar affective illness. Psychiatria Polska. 2023. doi:10.12740/pp/159424
BibTeX
@article{Rybakowski2023,
author = {Rybakowski, Janusz and Rybakowski, Filip},
title = {Evolutionary aspects of bipolar affective illness},
journal = {Psychiatria Polska},
year = {2023},
doi = {10.12740/pp/159424}
}
EUVIMED